Opinie: Mijn favoriete regisseurs, deel 1

satoshi-kon

Net zoals ik een aantal maanden terug een serie heb gedaan over mijn favoriete mangaka, ga ik nu beginnen met een serie over mijn favoriete regisseurs. De regisseur bemoeit zich met elk gedeelte van de productie, van het script tot de compositie van een shot. Daarom hebben ze een grote invloed op de uiteindelijke anime, zelfs wanneer ze zelf de serie of film niet hebben bedacht. Deze maand begin ik met één van de grootste namen die ik maar kan bedenken: Satoshi Kon.

Kon heeft eigenlijk geen introductie nodig. Zijn films werken op meerdere lagen en worden door critici net zo veel geliefd als de films van Hayao Miyazaki. Kon begon zijn carrière als mangaka, maar het was altijd al zijn droom om animator te worden. Toen hij eenmaal zijn eerste stappen als animator maakte, vorderde zijn carrière razendsnel, onder meer dankzij zijn oog voor detail. Zo duurde het maar drie jaar voordat hij zijn eerste regiewerk kreeg. De thema’s die steeds opnieuw opduiken in Kon’s originele werk zijn dromen, hoe het onderbewuste de realiteit kan beïnvloeden en het nut maar ook het gevaar van escapisme.

Maar voordat hij deze zeer persoonlijke werken maakte, was hij eerst werkzaam als mangaka. Zijn eerste manga, Toriko (geen relatie met de Shohnen Jump serie), was een dohjinshi, een zelf-gepubliceerd werk, die verscheen in 1984. Een paar jaar later kwam zijn eerste officieel uitgegeven manga, Tropic of the Sea. Hier was al te zien dat hij een geweldig talent voor tekenen had, maar het verhaal is vrij standaard en niet op bijzondere wijze uitgevoerd.

Maar dat veranderde zodra hij begon te werken als animator. Zijn eerste regiewerk was een aflevering van de jaren ’90 Jojo’s Bizarre Adventure OVA, en hier werd duidelijk dat hij een bijzonder talent had om fantastische gebeurtenissen op droomachtige wijze weer te geven. Daarmee bedoel ik dat deze gebeurtenissen natuurlijk uitzien ondanks het feit dat ze moeilijk te geloven zijn. Maar niet alleen dat, hij gooide ook hoge ogen als scriptschrijver voor Magnetic Rose, het eerste gedeelte van de verzamelfilm Memories.

tumblr_nq1du9rpt31tk2heto1_500Zijn eerste eigen film was Perfect Blue, een film over een popidool die een carrièreswitch maakt naar actrice en daarbij een identiteitscrisis ondergaat. Deze film was baanbrekend, omdat het op een heleboel manier een volwassen sfeer had. Ja, het bevat naaktheid en geweld, maar heeft ook intrigerende psychologische thema’s en geeft kritiek op de popidoolcultuur van Japan. Het was geen origineel werk, maar Kon’s versie is totaal anders dan het boek waarop het is gebaseerd. De film was zijn complete eigen werk geworden.

chiyokosDe opvolger Millenium Actress is tegenover Perfect Blue een meer ingetogenere kunstfilm. Het gaat opnieuw over een actrice, maar dit keer vertelt de actrice zelf het verhaal van haar leven, waarbij dat verhaal op creatieve wijze wordt verweven met de films waar ze in heeft gespeeld. Dit was ook de eerste keer dat Kon samenwerkte met componist Susumu Hirasawa, wiens elektronische muziek net zo uniek is als Kons eigen visie. Al dit samen maken Millenium Actress mijn favoriete film.

e9f6c7c9410025aeab1f76494706ede0In Tokyo Godfathers neemt Kon afstand van zijn gebruikelijke thema’s. Het verhaal van deze film, over drie dakloze mensen die samen een baby vinden, heeft Kon samen geschreven met Keiko Nobumoto, die ook bekend is van Cowboy Bebop en Wolf’s Rain. Het voelt daardoor niet aan als een film van Satoshi Kon, maar vertelt nog steeds een goed verhaal op een goede wijze. Het is ook de enige serieuze kerstfilm uit Japan die ik ken. Maar vergis je niet, Kons films hebben altijd volwassen thema’s en ook deze film is niet voor de kleintjes!

paranoia-agentTijdens het maken van deze drie films bedacht Kon een heleboel ideeën die hij wilde verwerken, maar niet geschikt waren om een film uit te maken. Daaruit ontstond de dertiendelige serie Paranoia Agent, een supernatuurlijke thriller die elke aflevering een ander personage belichtte. Hier komen Kon’s gebruikelijke thema’s wel weer terug. De realiteit en fantasie lopen in de loop van het verhaal steeds meer door elkaar en de boodschap van de serie als geheel gaat over de gevaren van escapisme. Het feit dat de meeste afleveringen apart van elkaar staan, zorgt dat de serie goed werkt zowel als een serie stand-alone afleveringen én als een compleet verhaal op zichzelf.

6319150_origMaar Kon’s laatste film is toch wel zijn meest visuele meesterwerk. In Paprika steelt een terrorist een machine waarmee dromen beheerst kunnen worden, en het is de taak aan dr. Atsuko Chiba en haar alter ego Paprika om de machine terug te krijgen voordat de situatie uit de hand loopt. Kon zag dit zelf als de film die hij altijd al had willen maken, en dat is te merken: de film ziet er geweldig uit, heeft een pracht van een soundtrack door Susumu Hirasawa, en bevat de meest pure uitdrukking van Kons thematische diepgang.

Na Paprika was Kon gaan werken aan een kinderfilm, The Dream Machine, maar deze zou nooit afgemaakt kunnen worden. In 2010 overleed Satoshi Kon namelijk aan alvleesklierkanker, op 48-jarige leeftijd. Dit zorgde voor grote opschudding tussen anime fans. Tenslotte hadden ze één van de grootste regisseurs in anime verloren. Nog steeds, 6 jaar sinds zijn dood, wordt Satoshi Kon erg gemist. Maar zijn films bestaan voort, en hebben nog steeds de kracht om ons te ontroeren. Op die manier zal Satoshi Kon altijd door blijven leven, zelfs al heeft hij zijn pen neer moeten leggen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s